Thời kỳ mạ của cây lúa được chia làm 2 giai đoạn nhỏ là: giai đoạn mạ non và giai đoạn mạ khỏe.
- Giai đoạn mạ non: tính từ thời điểm gieo sạ đến khi cây lúa được 3 lá thật
- Giai đoạn mạ khỏe: tính từ khi cây có lá thật thứ 4 đến trước đẻ nhánh
Vậy chăm sóc lúa ở giai đoạn này cần đặc biệt quan tâm những vấn đề gì? Sinh Học Châu Á kính mời quý bà con, quý bạn đọc cùng tìm hiểu ở bài viết này!
1. Dặm lúa
Dặm lúa là một hoạt động thường trực trong quá trình trồng lúa. Dặm lúa tức là sử dụng cây có cùng ngày tuổi và giống để bổ sung vào những chỗ lúa mọc thưa do gieo sạ không đồng đều; lúa chết do ngập nước, động vật phá hoại,… sao cho mật số trồng được đảm bảo.
- Thời điểm dặm lúa
Lúa trồng bằng phương pháp gieo sạ hoặc cấy sẽ có thời điểm dặm lúa khác nhau.
Đối với các ruộng lúa sạ thì thời điểm dặm tốt nhất là từ 18 – 22 ngày.
Đối với lúa cấy thì tiến hành dặm lúa sau khi cấy từ 5 – 7 ngày.
Để tiết kiệm chi phí canh tác chỉ nên dặm lúa ở những vùng chết nhiều, ruộng lên thưa. Để đảm bảo lúa dặm và lúa trồng ban đầu phát triển đồng đều thì phải sử dụng mạ đúng độ tuổi, đúng giống.
Quá trình dặm lúa không chỉ là bù đắp cây vào những chỗ trống, chỗ thưa mà còn cân đối lại những chỗ có cây lên quá dày sao cho đảm bảo khoảng cách cho cây đẻ nhánh một cách tốt nhất về sau.
Các bước quan trọng để cấy dặm lúa là:
- Gieo mạ dự phòng để cấy dặm
- Ước tính diện tích cần cấy dặm
- Chuẩn bị nhân lực
- Chuẩn bị mạ để cấy
- Cấy dặm
2. Quản lý nước trên ruộng
Công tác quản lý nước rất quan trọng, đòi hỏi người trồng lúa phải luôn theo dõi tình hình nước trong ruộng để kịp thời có các biện pháp điều chỉnh.
Nhu cầu của lúa ở giai đoạn này như sau:
- Giai đoạn mới sạ: Không giữ nước trong ruộng quá nhiều chỉ cần cung cấp đủ độ ẩm cho ruộng. Trong khoảng thời gian 2 -3 ngày đầu không để ruộng bị ngập nước sẽ ảnh hưởng đến khả năng nảy mầm, hạt giống thậm chí có thể không mọc được.
- Sau khi sạ 5 – 20 ngày: giữ nước xăm xắp mặt ruộng, không để ruộng khô sẽ gây khó khăn cho sự phát triển của bộ rễ cây lúa. Việc giữ mực nước vừa phải thời điểm này giúp rễ hạn chế bị thương tổn và dễ dàng hấp thu phân bón. Một điểm quan trọng của giữ mực nước xăm xắp giai đoạn này giúp hạn chế cỏ dại.
Trong xuyên suốt quá trình kiểm soát nước trên đồng ruộng cần thường xuyên kiểm tra bờ bao, đắp bờ,… để nước không tự chảy ra hoặc chảy vào.
3. Quản lý cỏ dại giai đoạn mạ
Cỏ dại là đối tượng thường trực trên đồng ruộng, chúng sinh trưởng mạnh, sức sống dai, nếu không có các biện pháp quản lý thì sẽ phát triển mạnh, cạnh tranh dinh dưỡng với lúa.
Cỏ dại thường được xử lý tiền nảy mầm và hậu nảy mầm. Từ bước đầu của giai đoạn làm đất người ta đã tiến hành xử lý cỏ dại.
4. Bón phân cho lúa
Việc bón phân cho cây lúa đã diễn ra từ giai đoạn làm đất, thời điểm đó người trồng lúa đã tiến hành bón lót cho ruộng.
Ở giai đoạn này, lượng phân bón bổ sung:
- Đợt 1 (7 – 10 ngày sau sạ): Bón 25 – 30 kg ure và 6 – 7 kg Kali cho công 1000m2.
Đồng thời sử dụng thêm các dòng phân bón lá để cây hấp thu tốt hơn, chuẩn bị tiền đề cho giai đoạn đẻ nhánh tối đa về sau.
Lưu ý: Lượng phân bón có thể điều chỉnh theo tình trạng ruộng và mật số trồng.
5. Quản lý sâu bệnh hại
- Giai đoạn này bà con cần chú ý các đối tượng sâu – côn trùng gây hại như là sâu đục thân, sâu phao, bù lạch, sâu cuốn lá,….
- Các bệnh hại cần đặc biệt quan tâm là thối thân, đạo ôn, cháy bìa lá,…
- Ngoài ra còn một số đối tượng hại khác cũng cần được kiểm soát như là ốc bươu vàng, chuột,…
Ở thời kỳ đầu, bà con nên hạn chế sử dụng thuốc BVTV để tiêu diệt sâu bệnh. Vì việc sử dụng thuốc BVTV thời điểm này sẽ xử lý luôn cả các loài thiên địch có lợi, làm mất cân bằng sinh thái và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch hại về sau.
Thực hiện tốt các biện pháp canh tác như xử lý đất trước khi gieo sạ, phát quang cỏ dại, điều chỉnh lượng nước và dinh dưỡng cân đối,… sẽ góp phần hạn chế ảnh hưởng xấu của các đối tượng gây hại.
Để chủ động phòng ngừa, bà con có thể tham khảo sử dụng các chế phẩm sinh học kiểm soát sâu và bệnh hại trên lúa. Các chế phẩm này sử dụng cơ chế đối kháng sâu bệnh hại, tấn công đúng đối tượng mục tiêu mà không làm ảnh hưởng đến thiên địch và sinh thái đồng ruộng.
Tham khảo một số dòng sản phẩm sinh học kiểm soát và hỗ trợ các vấn đề về sâu bệnh hại trên lúa của Sinh Học Châu Á (Asia):
Triray: Kiểm soát rầy nâu
Đạo ôn – vi khuẩn: Ngăn chặn sự phát triển của nấm bệnh đạo ôn
Chăm sóc lúa khỏe từ thời kỳ mạ là nền móng quan trọng để cây lúa cho năng suất tốt về sau. Sinh Học Châu Á kính mời quý bà con, quý độc giả cùng đón xem phần tiếp theo của kỹ thuật chăm sóc lúa cho năng suất cao.


